नेपाली युवा शक्ति र उनीहरूको दायित्व
परिचय कुनै पनि देशको भविष्य त्यस देशका युवाहरूको काँधमा अडिएको हुन्छ। नेपालको सन्दर्भमा त झन् कुल जनसंख्याको ठूलो हिस्सा युवाहरूले ओगटेका छन्। युवा शक्ति भनेको उर्जा, उत्साह, र परिवर्तनको संवाहक हो। “युवा” केवल उमेर समूह मात्र होइन, यो त एउटा भिजन, आँट र सिर्जनशीलताको प्रतीक पनि हो।
नेपाली युवा शक्तिको वर्तमान अवस्था आजका नेपाली युवाहरू प्रविधिमैत्री, सचेत र विश्वव्यापी रूपमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम छन्। तर, अर्कोतिर देशमा उचित अवसरको अभावमा लाखौं युवाहरू वैदेशिक रोजगारीका लागि पलायन भइरहेका छन्। यो नेपालका लागि एउटा ठूलो चुनौती हो। देश निर्माणका लागि चाहिने दक्ष जनशक्ति बाहिरिनुले विकासको गतिमा बाधा पुर्याएको छ। यद्यपि, केही युवाहरू स्वदेशमै बसेर उद्यमशीलता, कृषि, र पर्यटनका क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्न प्रयासरत छन्।
युवाहरूको मुख्य दायित्व
१. राष्ट्र निर्माण र विकास: नेपाललाई समृद्ध बनाउने मुख्य जिम्मेवारी युवाहरूकै हो। आधुनिक प्रविधि र परम्परागत सीपलाई जोडेर कृषि, जलविद्युत र पर्यटनको विकासमा युवाहरूले नेतृत्व लिनुपर्छ। “स्वदेशमै केही गरौँ” भन्ने भावना जगाउनु आजको प्रमुख आवश्यकता हो।
२. सामाजिक रूपान्तरण: समाजमा जरा गाडेर बसेका कुरीतिहरू जस्तै– दाइजो प्रथा, छाउपडी, छुवाछुत र भ्रष्टाचार विरुद्ध आवाज उठाउनु युवाहरूको कर्तव्य हो। समाजलाई न्यायपूर्ण र समतामूलक बनाउन युवाहरूले सचेतना फैलाउनुपर्छ।
३. राजनीतिक चेतना र नेतृत्व: राजनीतिलाई फोहोर खेल भन्दै पन्छिनु भन्दा पनि यसलाई सफा गर्न युवाहरू आफैं अगाडि बढ्नुपर्छ। सही नेतृत्व छनोट गर्ने र नीति निर्माण तहमा युवाहरूको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने दायित्व पनि युवाहरूकै हो।
४. शिक्षा र उद्यमशीलता: युवाहरूले केवल जागिर खोज्ने मात्र नभई जागिर दिने (उद्यमी) बन्ने सोच राख्नुपर्छ। नयाँ–नयाँ अनुसन्धान र आविष्कारमा समय खर्चिएर आर्थिक क्रान्ति ल्याउनु युवाहरूको दायित्व हो।
५. संस्कृति र पहिचानको संरक्षण: आधुनिकताको नाममा आफ्नो मौलिक संस्कृति, भाषा र परम्परालाई बिर्सनु हुँदैन। हाम्रो पहिचान जोगाउँदै यसलाई विश्वस्तरमा चिनाउने काम युवाहरूले नै गर्नुपर्छ।
निष्कर्ष युवाहरू देशका ‘भविष्यका कर्णधार’ मात्र होइनन्, ‘वर्तमानका साझेदार’ पनि हुन्। जबसम्म युवाहरूले आफ्नो जिम्मेवारी बुझेर देशप्रतिको उत्तरदायित्व पूरा गर्दैनन्, तबसम्म देशको विकास सम्भव छैन। सरकारले पनि युवाहरूका लागि स्वदेशमै अवसर र सुरक्षाको वातावरण सृजना गरिदिनुपर्छ। युवाहरूको जोस र वृद्धहरूको अनुभव मिलेर नै ‘सुखी नेपाली, समृद्ध नेपाल’ को सपना साकार हुन सक्छ।
