निशाल घिमिरे, रामेछाप।
नेपाली कांग्रेस विभाजनको चरण पार गरिसकेको छ। अबको बहस नाम, झण्डा वा चिन्हको कानुनी स्वामित्वमा सीमित छैन। वास्तविक प्रश्न भनेको इतिहासको उत्तराधिकार र लोकतान्त्रिक मूल्यको निरन्तरता हो। चारतारे झण्डा र रुख चिन्ह बोकेर अघि बढ्ने कांग्रेसका लागि यो केवल संगठन जोगाउने कुरा होइन, बी.पी. कोइरालाले देखाएको लोकतान्त्रिक बाटोको जिम्मेवारी हो।
बी.पी. कोइरालाले कांग्रेसलाई सत्ताको औजार होइन, लोकतन्त्रको संरक्षक बनाएका थिए। नागरिक स्वतन्त्रता, बहुदलीय व्यवस्था र राष्ट्रिय स्वाभिमान उनका राजनीतिक आधार थिए। तर आजको कांग्रेस त्यो मूल्यबाट विचलित हुँदै गएको अनुभूति जनतामा बढ्दै गएको छ। यदि कांग्रेसले बी.पी.को सन्देश बिर्सियो भने झण्डा त रहला, तर जनविश्वास गुम्नेछ।
विभाजनपछिको कांग्रेस अब निर्णायक मोडमा उभिएको छ। यो समय शक्ति प्रदर्शनको होइन, संयम र संवादको हो। गुटको राजनीति होइन, राष्ट्रिय दायित्वको राजनीति रोज्नुपर्ने घडी हो। सत्ताको अंकगणितमा मात्र अल्झिरहँदा कांग्रेसको ऐतिहासिक पहिचान कमजोर हुँदै जान्छ।
नेपाली राजनीतिमा कांग्रेस सधैं भरोसायोग्य शक्तिका रूपमा चिनिन्थ्यो। तर विगतको योगदान मात्रले वर्तमानको कमजोरी छोप्न सक्दैन। कांग्रेस फेरि विश्वासयोग्य बन्न चाहन्छ भने व्यवहार, प्राथमिकता र राजनीतिक संस्कृतिमा परिवर्तन अनिवार्य छ।
रुख चिन्ह कांग्रेसका लागि केवल चुनाव जित्ने माध्यम होइन। त्यो लोकतन्त्र, समावेशिता र राष्ट्रिय एकताको प्रतीक हो। यदि त्यो चिन्ह सत्ता प्राप्तिको साधनमा मात्र सीमित भयो भने यसको ऐतिहासिक अर्थ समाप्त हुनेछ। त्यसैले कांग्रेसले रुख चिन्हलाई लोकतन्त्र जोगाउने प्रतीकका रूपमा पुनःस्थापित गर्नैपर्छ।
अन्ततः कांग्रेसको भविष्य अदालतको फैसलाले होइन, जनताको भरोसाले निर्धारण गर्नेछ। इतिहासको उत्तराधिकारी बन्ने कि जनविश्वास गुमाउने भन्ने फैसला अब कांग्रेसकै हातमा छ।
