काठमाडौँ: राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि संविधान तथा कानुनले व्यवस्था गरेका हक–अधिकारको प्रभावकारी कार्यान्वयन अत्यावश्यक रहेको बताएका छन्। ३४औँ अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अन्तर्राष्ट्रिय दिवसका अवसरमा शुभकामना व्यक्त गर्दै उनले शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीबाट वञ्चित अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको पहिचान गरी राज्यबाट उपलब्ध गराइने सुविधा तथा अवसरमा सबैको समान पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
राष्ट्रपति पौडेलले संविधानले अपाङ्गता भएका नागरिकलाई विविधताको सम्मानसहित मर्यादापूर्ण जीवन बाँच्ने अधिकार दिएको उल्लेख गर्दै, सार्वजनिक सेवा तथा सुविधामा समान पहुँच, समानुपातिक तथा समावेशी सिद्धान्तका आधारमा न्यायपूर्ण समाज निर्माण गर्ने अपेक्षा स्थापित गरेको बताए। अपाङ्गताका आधारमा गरिने विभेदलाई संविधानले निषेध गरेको उल्लेख गर्दै उनले अर्थपूर्ण सहभागितालाई सुनिश्चित गर्न राज्य गम्भीर हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे।
अपाङ्गता भएका व्यक्तिकालागि कार्यालय, विद्यालय, सार्वजनिक सवारी, सडक, पार्क, धार्मिक स्थल तथा सरकारी–निजी संरचनाहरूमा आवश्यकताअनुसार मैत्रीपूर्ण भौतिक पहुँच र वातावरण निर्माण गर्नु आजको आवश्यकता रहेको उनले बताए।
समाजमा देखिने नकारात्मक धारणामा परिवर्तन ल्याई समावेशिता, मानवअधिकार, पहुँचयोग्य वातावरण र भेदभावविहीन समाज निर्माणमा सरकार, परिवार, समुदाय तथा विभिन्न संस्थाको सामूहिक प्रयास अपरिहार्य रहेको उल्लेख गर्दै, यस्तो दिवसले यो अभियानलाई थप मजबुत बनाउने विश्वास उनले व्यक्त गरे।
संयुक्त राष्ट्रसंघको पहलमा सन् १९९२देखि प्रत्येक डिसेम्बर ३ मा विश्वभर अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाइँदै आइएको छ। यस वर्ष नेपालमा ‘अपाङ्गता समावेशी समाजको प्रवर्द्धनः सामाजिक उन्नतिको संवर्द्धन’ भन्ने नारासहित विविध कार्यक्रमहरूको आयोजना भइरहेको छ।
